19 Kwi
  • By Stowarzyszenie
  • Cause in

Bezpieczeństwo stosowania bakterii probiotycznych


BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA BAKTERII PROBIOTYCZNYCH
dr inż. Edyta Balejko
Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
Wydział Nauk o Żywności i Rybactwa
Zakład Podstaw Żywienia Człowieka

Współczesny styl racjonalnego odżywiania preferuje codzienna podaż mlecznych napojów fermentowanych. Ze względu na walory żywieniowe – obecność białka, wapnia, witamin i korzystnych kultur bakteryjnych, zaliczane są one do najcenniejszych składników diety, ponadto wykazują szczególne właściwości profilaktyczne i lecznicze. Wchodzą w skład drugiej z dwunastu zalecanych grup produktów spożywczych. Dorosłemu człowiekowi zaleca się spożywanie mleka i /lub mlecznych napojów fermentowanych w ilości 600g/dobę.

zakladka lab 2-1

W Europie do najpopularniejszych mlecznych napojów fermentowanych należą: jogurt, kefir, maślanka.
W ostatnich latach popularne na rynku stały się nowej generacji, mleczne napoje fermentowane, będące produktami prozdrowotnymi, co więcej preparaty probiotyczne należą do jednych z najchętniej stosowanych grup suplementów naszej diety. Szczepy bakterii należące do probiotyków wykazują korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Stały się przedmiotem zainteresowań i badań prowadzonych na skalę międzynarodową. Dzięki właściwościom prozdrowotnym nazwane zostały bakteriami probiotycznymi. Nazwa probiotyk, pochodzi z języka greckiego od słów „pro bios” oznaczających „dla życia”.
Nie wszystkie bakterie fermentacji mlekowej należą do grupy probiotyków, w poniższej tabeli, umieszczono przebadane, szczepy z udowodnionym naukowo prozdrowotnym działaniem.

Rodzaj

Gatunek

Szczep

Bifidobacterium

B. lactis

B.longum

B. lactis Bb-12

B. lactis Fk-120

B. lactis HN019 (DR10)

B. lactis LKM512

B.longum BB536

B.longum SBT-2928

Enterococcus

E. faecium

E. faecium SF 68

Lactobacillus

 

L. acidophilus

L. bulgaricus

L. casei

L. johnsoni

L.plantarum

L. reuteri

L. rhamnosus

L. acidophilus CK120

L. acidophilus NCFB 1748

L. acidophilus 145

L. acidophilus DDS-1

L. acidophilus LB

L. acidophilus NCFM

L. bulgaricus 1261

L. casei 01

L. casei Imunitans (DefensisDN114)

L. casei Shirota (YIT 0918)

L. johnsoniLa-1(Lj1)

L. plantarum 299v

L. plantarum ATCC 8014

L. reuteri MM53

L. rhamnosus 1091

L. rhamnosus 271

L. rhamnosus GG (ATCC 53103)

Lactococcus

L. lactis

L. lactis L1A
Streptococcus

Str. thermophilus

Str. thermophilus 1131Str. thermophilus F2

Bakterie fermentacji mlekowej, ze względu na swoje właściwości nazwane zostały bakteriami bezpiecznymi (GRAS – generally regarded as safe) i znalazły zastosowanie przy wytwarzaniu żywności oraz leków. Możliwość zastosowania bakterii kwasu mlekowego w lecznictwie jest coraz większa. Wszystkie probiotyki wymagają potwierdzenia bezpieczeństwa stosowania w testach in vitro.

W dążeniu do zachowania stanu zdrowia, staramy się uzupełniać naszą dietę w cenne składniki biologicznie aktywne, zapominając o możliwych działaniach ubocznych.

zakladka lab 2-2

Ponieważ zbyt często społeczeństwo stosuje niekontrolowaną suplementację diety, należy wiedzieć iż w sytuacji skrajnie obniżonej odporności, jak każdy, nawet najbardziej bezpieczny drobnoustrój, probiotyki mogą stać się przyczyną zakażeń.
Należy podkreślić, iż częstotliwość infekcji wywoływanych przez bakterie fermentacji mlekowej jest nieporównywalnie rzadka. Infekcje spowodowane szczepami Lactobacillus występowały np. po przeszczepach wątroby, po operacjach chirurgicznych, długotrwałych antybiotykoterapiach lub chemioterapiach. [Libudzisz Z., Walczak P., Bardowski J.1998].
W tabeli 2, zestawiono przypadki zakażeń spowodowanych spożyciem tych bakterii. Byli to pacjenci z obniżoną odpornością z różnych przyczyn [Rautio M. i wsp. 1999,Kunz A. i wsp. 2004, De Groote M. i wsp. 2005, Land M. i wsp. 2005].

Autor

Wiek chorego

Choroby współistniejące

Schorzenie

Rautio M. i wsp. (1999)

74 lata

Cukrzyca

Ropień wątroby

Kunz A. i wsp. (2004)

3 miesiące

10 tygodni

Wcześniactwo, zespół krótkiego jelita

Bakteriemia

De Grote M. i wsp. (2005)

11 miesięcy

Wcześniactwo, przetoka do żołądka, zespół krótkiego jelita, wkłucie centralne, żywienie parenteralne, biegunka rotawirusowa

Bakteriemia

Land M. i wsp. (2005)

4 miesiące

6 lat

Zabieg kardiochirurgiczny, biegunka poantybiotykowa

Porażenie mózgowe, przetoka do jelita czczego, wkłucie centralne, biegunka poantybiotykowa

Zapalenie wsierdzia

Bakteriemia

Od wielu lat, w licznych badaniach na zwierzętach i u ludzi wykazywano przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe bądź immunomodulujące oddziaływanie pałeczek kwasu mlekowego. Pomimo aktualnych doniesień potwierdzających prozdrowotne działanie niektórych szczepów, zanim zdecydujemy się na suplementację preparatami probiotycznymi, powinniśmy kierować się zdrowym rozsądkiem a w niektórych sytuacjach, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Szczecin 2013